00351 Aesopus:
Vita et Fabulae etc. Prosabearbeitung des Romulus nebst Vita in der Übers. des
Rinucius und Fabeln aus anderen Sammlungen, lat. Mit der deutschen Übers. von
Heinrich
Steinhöwel

.
Ulm:
Johann
Zainer d.Ä.
, [um 1476/77].
2° 288 Bl.
[a–zA–C¹⁰D¹²E⁶F¹⁰].
33–34 Z. Typ.
3:117G. Init.
f,
i,
u. Rubr.
β. 205 Hlzs. KolTit.
Bl. 1a leer. Bl. 1b Hlzs. Bl. 2a Vita Eſopi fabulatoꝛis clariſſimi e greco latina ꝑ Rimicium facta ad reuerendiſſimu patrem dm Anthonium tituli ſancti Chryſogoni pꝛeſbiteꝛum Cardinalem (D⁷)as leben des hochberümten fabel-dichters Eſopi/ vß krichiſcher zungen! in latin/ durch Rimiciū gemachet! … Z. 11 … vnd fürbas das ſelb leben Eſopi mit ſynen fabeln! die etwan romulus von athenis ſynem ſun Thiberino vß kriechiſcher zungen in latin gebꝛacht! hatt geſendet/ vnd mer ettlich der fabel Auiani/ āch doligami/ Aldefonſy vnd ſchimpfreden poggy vnd andrer/ ietliche mitt ierē titel ob verzaichnet! vß latin/ von doctore hain ꝛico ſtainhöwel ſchlecht v veꝛſtentlich getütſchet … Z. 21 … Ze lob vnd ere dem durchlüchtigiſten fürſten v herren hʼren Sigmunden herczogen zů öſterrich! … Bl. 3b Z. 25
(Q⁷)Vi per omnē vitam vite ſtudio-ſiſſimus fuit is foꝛtuna ſeruus/ Natione phrygius ex ammonio phꝛygie pago fuit eſopus viꝛ pꝛeter ceteros fatiē longe defoꝛmis … Lage b dumtaxat appoſuit/ ei xanthus vbi lens eſt ait/ eſo … Endet Bl. 60b Z. 13 … die lieſſen ſie all als bil-lich was mit ſöllichem tod ōch vergān. Finis de leben Eſopi. Bl. 61a Regiſtrum fabulaꝝ Eſopi/ in librum pꝛimum … Bl. 61b Incipit pꝛefatio (R⁵)Omulꝯ tybeꝛino filio/ de ciuitate athica .S. … Z. 19 Die voꝛred romuli philoſophi in das bůch Eſopi (R⁵)Omulus ſynem ſun von deꝛ ſtatt athenis! hail! Eſopus iſt geweſen ain ſi-rycher mā v kriechen! der durch ſyne fabeln die mēſchen gelert hat/ wie ſich die! in tůn vnd laſſen halten ſöllent. … Endet Bl. 272b Z. 25 … ich beſoꝛg aber ſpꝛach der fuchs/ das den hunden villycht der fride noch nit ſye verkündet. Alſo ward liſt durch liſt vertriben. Bl. 273a Die gemainen puncten der materi di büchlins. … Endet Bl. 278b Z. 13 ⁌ Geendet ſäliglich von Iohanne Zeiner zů vlm Bl. 279a Hyſtoꝛia ſigiſmunde! der tochter deß fürſten tancredi von ſalernia! vnd de iünglings gwiſgardi. (T⁷)Ancredus was ain fūrſt von ſa-leꝛn/ gütig vnd ainer ſenftmütigen nature. … Endet Bl. 288a Z. 18 … tet er mit oſſenlicher vnd ſchynbarer liebe aller von ſalern/ ſie bedeſament in ain grab vergraben. Hlzs. Bl. 288b leer.
Inhalt: 1. Vita, lat. von Rinucius und deutsch. 2. Fabulae, lib. I–IV. in der Fassung des Romulus, lat. und deutsch nebst den lat. Versen des
Anonymus
Neveleti
. 3. Fabulae extravagantes, lat. und deutsch. 4. Fabulae novae, lat. von Rinucius und deutsch. 5. Fabulae Aviani, lat. und deutsch. 6. Fabulae collectae, lat. und deutsch. 7. Brunus Aretinus, Leonardus
: De Guiscardo et Sigismunda, deutsch von Nikolaus von Wyle
. Anm. Druckvorlage(?) oder Layoutmuster: München SB, Cgm 1137 (Fragm.) (Digitalisat). Zur Hs. und zum Probedr. Tübingen UB vgl. Herz, Randall: Proof Sheets as Evidence of Early Pre-Publication Procedures. In: Printing and Misprinting. A Companion to Mistakes and In-House Corrections in Renaissance Europe (1450–1650). Hrsg. Geri Della Rocca de Candal, Anthony Grafton u. Paolo Sachet. Oxford 2023, S. 51–69, hier S. 60–66 (m. Abb.). Beschreibung in MRFH [23.VII.2013]. Zum Übersetzer vgl. Verf.Lex.² IX 258–278. Zur hsl. Überlieferung vgl. den Handschriftencensus [10.XII.2010]. GW 5643(7).
HR 330.
Schr 3020. 4487(7).
Schramm V Abb. 105–107. 109–232. 234-256. 258–260. 262–313.
Amelung: Frühdruck 28.
Wegener: Zainer 45. 45a.
Ce³ A-116. B-1240(7).
IGI 82.
CRF V 232(7).
CRF XVIII 5.
VB 2607. 2627(7).
BSB-Ink A-69.
Pr 2517.
Bod-inc A-053.
Borm: IG 17. 636.
Hummel-Wilhelmi 621.
Kat. Bibl. Schäfer 1.
Kind: Göttingen 64.
Nentwig 57.
ÖNB-Ink A-62.
ISTC ia00116000.
Berlin *
Kupferstichkab (Bl. d1 def., Bl. d10 unbedruckt).
Braunschweig StB (def.).
Dillingen StudB (Fragm. 5 Doppelbl.).
Firenze BLaur (def.).
Göttingen SUB (Bl. 1 fehlt).
Heidelberg UB.
Manchester RylandsL.
München *
SB (def.).
Nantes MDobree.
New York MorganL.
Oxford Bodl (def.).
Paris EcBeauxArts (def.).
Rottenburg Sem (Fragm.).
Stuttgart LB (Fragm.).
Tübingen UB (Fragm. 1 Bl. Probedr.).
Washington (D.C.) LC.
Wien NB.
Wolfenbüttel HerzogAugustB (2 Ex., 2. Ex. 7). — Ehem. Schäfer (Schweinfurt) (def.).
Gesamtüberlieferung: 19 Exemplare/Fragmente in öffentlichen Einrichtungen und mindestens 1 Exemplar in Privatbesitz nachgewiesen.